Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam trải qua giai đoạn thăng hoa mạnh mẽ nhưng cũng đầy rủi ro từ 2020 đến 2023 với nhiều bất ổn đáng chú ý.

Từ năm 2018, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam bắt đầu có sự chuyển biến rõ rệt với quy mô phát hành tăng vọt. Giai đoạn 2020 – 2021 đánh dấu sự thăng hoa chưa từng có khi quy mô phát hành lần lượt đạt 466.826 tỷ đồng và 637.073 tỷ đồng, tăng mạnh so với các năm trước đó bất chấp ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Tỷ trọng quy mô thị trường TPDN trên GDP cũng tăng từ 1,95% năm 2012 lên tới 17,08% năm 2020, một con số ấn tượng cho thấy sự phát triển vượt bậc của kênh tài chính này.

Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng vượt trội là những rủi ro tiềm ẩn. Phần lớn giá trị phát hành được tạo ra từ các doanh nghiệp không thuộc sở hữu nhà nước, những đơn vị này thường có tiềm lực tài chính và giám sát thấp hơn so với các tập đoàn nhà nước lớn, dẫn đến nguy cơ mất cân đối và rủi ro thanh toán ngày càng tăng. Hơn nữa, phương thức phát hành chủ yếu là phát hành riêng lẻ chiếm tỷ lệ áp đảo so với phát hành ra công chúng, khiến thị trường thiếu minh bạch và dễ bị tổn thương trước các cú sốc.

Đến năm 2022, thị trường TPDN đối mặt với giai đoạn thoái trào, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong thanh toán nợ khiến áp lực đáo hạn tăng cao trong năm 2023. Hiện tượng mất khả năng thanh toán và gia hạn nợ ngày càng phổ biến tạo ra sự bất ổn lớn trên thị trường. Những nguyên nhân khách quan từ môi trường vĩ mô như biến động kinh tế, lãi suất tăng cao, cùng với các nguyên nhân chủ quan từ các chủ thể phát hành và quản lý thị trường đã tạo thành vòng xoáy khó kiểm soát dẫn đến trạng thái bấp bênh hiện nay.

Để ổn định thị trường, các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ từ hai góc độ: một là xử lý các vấn đề khách quan như cải thiện môi trường kinh tế, chính sách tài chính; hai là nâng cao năng lực và trách nhiệm của các chủ thể tham gia, bao gồm việc tăng cường giám sát, minh bạch thông tin và khắc phục các tồn tại trong quy trình phát hành và giao dịch trái phiếu.

Chuyên gia phân tích thị trường nhận định: “Sự kiện bất ổn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp là hồi chuông cảnh tỉnh các nhà đầu tư về mức độ rủi ro tiềm ẩn trong kênh đầu tư này. Việc quản lý chặt chẽ và minh bạch sẽ là chìa khóa để thị trường phát triển bền vững hơn.”

Nhà đầu tư được khuyến cáo nên đánh giá kỹ lưỡng các rủi ro, cân nhắc phân bổ danh mục hợp lý và quan tâm nhiều hơn đến các doanh nghiệp có uy tín và khả năng tài chính vững chắc để bảo vệ lợi ích đầu tư trong giai đoạn thị trường có nhiều biến động.

#tráiphiếudoanhnghiệp, #thịtrườngtàichính, #đầutư