Kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng tại Liên minh châu Âu và cam kết tài khóa mới từ các quốc gia như Đức và Anh đang làm lợi suất trái phiếu chính phủ khu vực này tăng mạnh. Điều này tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho thị trường tài chính châu Âu trong năm 2024.

Trong bối cảnh an ninh toàn cầu nhiều biến động, Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên đang đẩy mạnh kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng. Hậu quả trực tiếp từ chính sách này là lợi suất trái phiếu chính phủ châu Âu kỳ hạn dài, đặc biệt là trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Đức và Anh, đã tăng lên mức cao nhất trong vòng hai năm qua.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm đã tăng từ khoảng 2% vào đầu tháng 12/2022 lên 2,5% vào tháng 2/2024, đồng thời chênh lệch lợi suất giữa kỳ hạn 10 năm và 2 năm đạt gần 0,4 điểm phần trăm – mức lớn nhất kể từ cuối năm 2022. Đường cong lợi suất trái phiếu châu Âu hiện dốc nhất trong 2 năm qua, phản ánh kỳ vọng về tăng nguồn cung trái phiếu dài hạn nhằm huy động vốn cho chi tiêu quốc phòng.

EU đã tạm thời nới lỏng các quy tắc tài khóa, cho phép các quốc gia thành viên tăng chi tiêu quốc phòng một cách mạnh mẽ. Anh đã cam kết nâng tỷ lệ chi tiêu quốc phòng từ 2,3% GDP lên 2,5% GDP, trong khi các nước khác cũng có xu hướng tương tự. Điều này đồng nghĩa với việc các chính phủ sẽ phải phát hành nhiều trái phiếu hơn để huy động vốn, khiến nguồn cung trái phiếu dài hạn tăng lên và kéo lợi suất trái phiếu đi lên.

Tuy nhiên, áp lực tăng lợi suất trái phiếu không chỉ là hệ quả từ tăng chi tiêu quốc phòng. Rủi ro lạm phát kéo dài và chính sách tiền tệ còn nhiều bất định ở Mỹ cũng góp phần đẩy lợi suất trái phiếu tăng. Trong môi trường này, lợi suất trái phiếu tăng làm tăng chi phí vay mượn của chính phủ, có thể khiến thâm hụt ngân sách nới rộng. Đồng thời, giá trị các trái phiếu hiện hành chịu áp lực giảm.

Thị trường chứng khoán phản ứng theo chiều hướng đa chiều. Các cổ phiếu nhóm quốc phòng tại châu Âu đang tăng giá mạnh mẽ nhờ kỳ vọng ngân sách quốc phòng tăng. Ngược lại, những ngành kinh doanh nhạy cảm với chi phí vốn và rủi ro tín dụng có thể chịu áp lực tiêu cực từ lợi suất trái phiếu tăng.

Bên cạnh đó, sự biến động của lợi suất trái phiếu dài hạn cũng tạo áp lực lên thị trường tiền tệ, làm đồng euro và bảng Anh có khả năng biến động mạnh trong thời gian tới. Căng thẳng địa chính trị đi kèm chi tiêu quốc phòng leo thang cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến thị trường dầu mỏ.

Trong bối cảnh này, một sáng kiến tài chính chung cấp châu lục nhằm hỗ trợ phát hành nợ và quản lý chi tiêu quốc phòng đang được xem xét như một giải pháp cần thiết. Việc phát hành trái phiếu chung của EU có thể tạo ra bước ngoặt trong cách huy động vốn, góp phần giảm áp lực lên từng quốc gia riêng lẻ và tăng cường sức mạnh tài chính khu vực.

Nhận định và dự báo:

• Lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn châu Âu được dự báo tiếp tục tăng trong trung hạn do áp lực tăng chi tiêu quốc phòng và các nguy cơ lạm phát tiềm ẩn.
• Đường cong lợi suất sẽ duy trì ở trạng thái dốc, phản ánh kỳ vọng nguồn cung trái phiếu dài hạn vẫn sẽ tiếp tục tăng và nhà đầu tư yêu cầu lợi suất bù rủi ro cao hơn.
• Cổ phiếu nhóm quốc phòng tiếp tục xu hướng tăng giá trong ngắn hạn khi thông tin chi tiêu quốc phòng được củng cố.
• Thị trường trái phiếu và tiền tệ khu vực có thể chứng kiến biến động mạnh khi EU và các nước thành viên thực hiện nới lỏng tài khóa và tái cấu trúc nợ mới.
• Thị trường dầu mỏ và các tài sản rủi ro có thể phản ứng nhạy nếu các chính sách chi tiêu quốc phòng tạo ra những quan ngại địa chính trị mới.

Kêu gọi hành động: Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao các chính sách chi tiêu công và phát hành trái phiếu mới tại châu Âu để đưa ra quyết định đầu tư phù hợp, đồng thời đánh giá kỹ rủi ro lạm phát và biến động tiền tệ nhằm tối ưu hóa danh mục đầu tư của mình.

#lợisuấttráiphiếu, #chitiêuquốcphòng, #tàichínhchâuâu