Chính sách kinh tế của Tổng thống Donald Trump tập trung vào ba trụ cột chính, trong đó thuế quan được xem là công cụ chiến lược nhằm thúc đẩy sản xuất và tái công nghiệp hóa nước Mỹ.
Ngày 4 tháng 5 vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có bài viết trên báo The Wall Street Journal, trình bày ba bước chính trong kế hoạch kinh tế của Tổng thống Donald Trump. Ba trụ cột chính bao gồm: tái đàm phán thương mại toàn cầu với thuế quan làm công cụ chiến lược, cắt giảm thuế và giảm bớt các quy định quản lý nhà nước. Mục tiêu của các chính sách này là thúc đẩy việc tái công nghiệp hóa và sản xuất trong nước, đảm bảo thịnh vượng đồng đều cho cả giới chủ và người lao động, đồng thời tăng cường an ninh quốc gia.
Trong tầm nhìn này, thuế quan sẽ đóng vai trò chủ đạo. Thuế cao được sử dụng như một công cụ để buộc các đối tác thương mại phải trở lại bàn đàm phán, cân bằng cán cân thương mại và mở rộng thị trường cho hàng hóa Mỹ. Đồng thời, thuế quan cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp đưa hoạt động sản xuất về Mỹ, giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, nguồn thu từ thuế quan còn hỗ trợ cân bằng ngân sách, giúp chính phủ thực hiện các chính sách giảm thuế nội địa.
Song, giới chuyên gia kinh tế đánh giá cao các chính sách cắt giảm thuế và đơn giản hóa quy định hơn là tác động trực tiếp của thuế quan. Tuy nhiên, theo ông Bessent, thuế quan là bộ phận không thể tách rời trong bộ ba chính sách kinh tế của chính quyền Trump và không nên bị xem nhẹ. Các mức thuế suất có thể lên tới trên 40% nhằm tạo đà thương lượng mạnh mẽ, cho thấy chính sách thuế quan không chỉ là đòn thế mà còn là chiến lược lâu dài.
Để làm rõ bản chất của chính sách này, ông Bessent nhấn mạnh rằng với quyết tâm mang sản xuất trở về Mỹ, nước Mỹ đã quay trở lại với chủ nghĩa bảo hộ, từ bỏ phần nào thương mại tự do đã thịnh hành suốt đầu thế kỷ 21, đặc biệt sau sự gia nhập WTO của Trung Quốc năm 2001. Theo báo cáo được nhắc đến trong bài viết, “Cú sốc Trung Quốc” đã khiến khoảng 3,7 triệu lao động Mỹ mất việc do dịch chuyển sản xuất sang Trung Quốc, tạo ra sự chia rẽ giữa những người hưởng lợi và chịu thiệt hại từ toàn cầu hóa.
Chính sách cắt giảm thuế được kỳ vọng sẽ kéo dài hiệu quả của Đạo luật cắt giảm thuế và tạo việc làm năm 2017, với ưu đãi giảm thuế cho tiền tip, làm thêm giờ, bảo hiểm xã hội, hỗ trợ nhà máy mới và khuyến khích dùng xe sản xuất trong nước. Những thay đổi này niêm yết sự quan tâm đến lợi ích của lao động và doanh nghiệp nhỏ, đồng thời nhằm tháo gỡ các rào cản quy định ở các ngành công nghệ như AI, bán dẫn và năng lượng.
Tuy nhiên, bài viết cũng nêu bật những thách thức thực tế của chiến lược này. Đầu tiên, có giả định ngầm rằng các quốc gia khác sẽ không trả đũa bằng thuế quan đánh vào hàng hóa Mỹ – điều này ít có khả năng xảy ra trong môi trường thương mại toàn cầu phức tạp hiện nay. Tiếp theo, việc áp thuế sẽ hồi sinh ngành sản xuất trong nước ngay lập tức là điều khó khăn do chi phí sản xuất và mức lương tại Mỹ cao hơn nhiều so với các quốc gia như Trung Quốc, Việt Nam hay Pakistan.
Bên cạnh đó, mức giá hàng hóa Mỹ cao hơn có thể khiến người tiêu dùng trong nước không dễ chấp nhận, làm hạn chế sức tiêu thụ thị trường nội địa. Về chính sách thuế, mặc dù kỳ vọng thuế giảm sẽ kích thích đầu tư và tiêu dùng, nhưng cũng có nhiều nghi ngại về việc doanh nghiệp có thể không tái đầu tư mà chỉ tích lũy lợi nhuận, không đạt được mục tiêu tạo thêm việc làm và tăng trưởng kinh tế bền vững.
“Thuế quan không chỉ là đòn bẩy thương mại, mà còn là thành phần cốt lõi trong chiến lược kinh tế của chính quyền Trump nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa và cân bằng cán cân thương mại,” ông Bessent khẳng định. Tuy nhiên, nhà đầu tư và người dân cần có cái nhìn thực tế, bởi các chính sách kinh tế đều phải đối mặt với những thử thách cần được giải quyết để đạt hiệu quả lâu dài.
Trong bối cảnh này, các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng các biến động chính sách thuế quan và các chính sách cắt giảm thuế, đồng thời theo dõi diễn biến đối ngoại để lựa chọn chiến lược đầu tư hiệu quả, thích ứng với môi trường kinh tế và thương mại đang biến đổi.
#Thuế quan, #Chiến lược đầu tư, #Kinh tế Mỹ